Paragraf 22 (1970, United States)

Kapitan John Yossarian lata jako bombardier na pokładzie B-25 nad Morzem Śródziemnym. Pozbawiony złudzeń na temat wojny coraz bardziej desperacko stara się wydostać ze służby, ale na jego drodze do wolności ciągle pojawia się Paragraf 22.
Kapitan John Yossarian lata jako bombardier na pokładzie bombowca B-25 w misjach nad Morzem Śródziemnym, ale ciągłe działanie w stanie zagrożenia pozostawiło głębokie rany na jego psychice. Musiał być świadkiem śmierci swoich przyjaciół i chociaż powinien był już zostać zwolniony ze służby, wciąż tkwi w bazie lotniczej na terytorium Włoch. Jego przełożony, pułkownik Cathcart, stale zwiększa liczbę misji, które członkowie załóg muszą wypełnić, aby dostać zwolnienie, co sprawia, że Yossarian coraz bardziej desperacko chce się wydostać z armii. Mając bardzo mało dostępnych opcji stara się uzyskać dokumenty potwierdzające, że ma problemy psychiczne, żeby zostać odesłanym do ojczyzny, ale stale na jego drodze staje Paraggraf 22. Czym jest Paragraf 22? Jeżeli twierdzisz, że zwariowałeś i chcesz zostać zwolniony ze służby (a tym samym przetrwać), oznacza to, że podejmujesz logiczne decyzje, a co za tym idzie nie jesteś szalony, więc nie możesz zostać zwolniony. Yossarian coraz bardziej ulega wpływowi rozgrywającego się wokół niego szaleństwa.
Jedna z ikon filmów antywojennych, Paragraf 22, jest komediodramat, który pokazuje, jak jednostka może zgubić się w machinie wojennej, chyba że znajdzie sposób na radzenie sobie z otaczającym je szaleństwem. Podobnie jak M*A*S*H z tego samego roku, Paragraf 22 jest przerysowanym spojrzeniem na wojsko w czasie wojny, sama fabuła jest zestawem luźno powiązanym ze sobą scen i motywów. Niestety oprócz silnego antywojennego przekazu Paragraf 22 nie ma wiele więcej do zaoferowania - groteskowe postacie, sceny wypełnione większą liczbą alegorii niż rzeczywistych wydarzeń - wszystko to sprawia, że jest raczej przeżycie niż film. Jest to jeden z filmów, które warto znać, ale jednocześnie nie jest arcydziełem.
Nasza ocena
3.2
Ocena filmu
4 / 10
Realizm
2 / 5
Wartość przygodowa
1 / 5
Dokładność historyczna
1 / 5
2025-05-24
Paragraf 22 cały film


Twórcy Paragraf 22

Mike Nichols
reżyseria

Buck Henry
scenariusz

Joseph Heller
scenariusz
Obsada Paragraf 22

Alan Arkin
jako Captain John Yossarian

Martin Balsam
jako Colonel Cathcart

Jack Gilford
jako Doctor Daneeka

Buck Henry
jako Lieutenant Korn

Bob Newhart
jako Major Major

Anthony Perkins
jako Chaplain Tappman

Jon Voight
jako Lieutenant Milo Minderbinder

Richard Benjamin
jako Major Danby

Art Garfunkel
jako Captain Nately

Paula Prentiss
jako Nurse Duckett

Orson Welles
jako General Dreedle

Martin Sheen
jako Lieutenant Dobbs

Bob Balaban
jako Captain Orr

Susanne Benton
jako WAC

Norman Fell
jako Sergeant Towser

